Σταυριανόπουλος Διονύσιος

mail Home Page

Μικρασιατική Εκστρατεία 1919-1922



Γεννήθηκε στα Φιλιατρά το 1875. Κατετάγη στον ΕΣ και εν συνεχεία φοίτησε στη Στρατιωτική Σχολή Υπαξιωματικών[i] από όπου και εξήλθε το 1904 ως Ανθυπολοχαγός Πεζικού. Έλαβε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους με το βαθμό του υπολοχαγού ως Διοικητής Λόχου του 21ου Συντάγματος Πεζικού της VIIης Μεραρχίας. Διακρίθηκε στην υπεράσπιση της πόλης Νιγρίτας Σερρών από αιφνιδιαστική επίθεση του “συμμαχικού” τότε βουλγαρικού στρατού, την 20η προς 21η Φεβρουαρίου 1913, τέσσερις μήνες πριν την επίσημη έναρξη του ελληνο-βουλγαρικού πολέμου

Με το ξέσπασμα του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου ο Σταυριανόπουλος τραυματίστηκε στην μάχη του Σουλόβου (σημερινό χωρίο Σκεπαστό), τη 19η Ιουνίου 1913.

Το καλοκαίρι του 1916 πρωτοστάτησε στις ενέργειες για τη μεταφορά της VIης Μεραρχίας του Δ’ ΣΣ στη Θεσσαλονίκη προκειμένου να ενταχθεί στην Εθνική Άμυνα και να αποφύγει την αιχμαλωσία από τους Γερμανοβουλγάρους. Κατά τον Α΄ ΠΠ, αρχικά τοποθετήθηκε Διοικητής τάγματος της Μεραρχίας Σερρών, με το βαθμό του Ταγματάρχη. Το Μάιο του 1918, με τον βαθμό του Αντισυνταγματάρχη, ηγήθηκε του 8ου Συντάγματος Κρητών (Μεραρχία Κρήτης) κατά την μάχη για την κατάληψη της οχυρής τοποθεσίας του Σκρά.

Ο αντισυνταγματάρχης Σταυριανόπουλος ως διοικητής του 1/38 Συντάγματος, μπροστά στην είσοδο της Μητροπόλεως της Σμύρνης

Τη 2α Μαΐου 1919, το 1/38 Σύνταγμα Ευζώνων της Ιης Μεραρχίας αποβιβάστηκε στην Σμύρνη υπό την ηγεσία του, ανταλλάσοντας την ημέρα αυτή τα πρώτα πυρά της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Θεωρήθηκε υπεύθυνος από στρατιωτικής πλευράς για τα αιματηρά επεισόδια της ημέρας, κυρίως επειδή οδήγησε το Σύνταγμά του σε δρομολόγιο που περνούσε μπροστά από τους τουρκικούς στρατώνες και το Δοικητήριο, παρά τις αντίθετες υποδείξεις του ορισθέντος οδηγού, ο οποίος και του επεσήμαινε τον κίνδυνο από την επιλογή αυτή. Για τον λόγο αυτό, με παρέμβαση και του Εμμ. Ρέπουλη, Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης που κατέφθασε στην Σμύρνη, του αφαιρέθηκε μετά από λίγες μέρες η διοίκηση του Συντάγματος. Φαίνεται όμως ότι δεν έχασε την εμπιστοσύνη της στρατιωτικής ηγεσίας και παρέμεινε στην Σμύρνη.

Το Δεκέμβριο του ίδιου έτους του ανατέθηκε εκ νέου διοίκηση συντάγματος, αυτή του 6ου Συντάγματος Αρχιπελάγους. Στις επιθετικές επιχειρήσεις Ιουνίου-Ιουλίου 1920, επικεφαλής του ανωτέρω συντάγματος, κατέλαβε την πόλη Σόμα και συμμετείχε στην κατάληψη της Προύσας. Στην επιθετική αναγνώριση του Δεκεμβρίου 1920, διοικώντας προσωρινό σχηματισμό της VIIης Μεραρχίας από το 6ο Σύνταγμα Αρχιπελάγους και το 2/39 Σύνταγμα Ευζώνων και μετά από αγώνα, εκδίωξε τους Τούρκους από οχυρές θέσεις στην κωμόπολη Κοβαλίτσα, στο δεξιό της ελληνικής διάταξης. Κατά την επίθεση του ΕΣ το Μάρτιο 1921, το Σύνταγμα του, μετονομασθέν σε 37ο Σύνταγμα, κατέλαβε και πάλι την τοποθεσία Κοβαλίτσας μετά από σκληρούς αγώνες.

 

 

Την ίδια χρονιά (1921) και παρά την θετική επίδοση των υπ’ αυτόν τμημάτων, απομακρύνθηκε από το στράτευμα όπου επανήλθε μετά την Καταστροφή του 1922 ως Διοικητής της ΧΙΙης Μεραρχίας με έδρα τις Φέρρες του Έβρου. Το 1926 προήχθη στο βαθμό του υποστρατήγου και ανέλαβε Επιθεωρητής στην Επιθεώρηση Πεζικού, μια πρώιμη μορφή των σημερινών Διευθύνσεων Όπλων-Σωμάτων.[ii]

Το 1932, υπηρετώντας στο Γενικό Επιτελείο Στρατού, ανέλαβε ως πρώτος Διευθυντής το νέο τότε “Γραφείο Πολεμικής Εκθέσεως”, πρώιμη μορφή της σημερινής Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού. Συνέταξε και εξέδωσε την τρίτομη πολεμική έκθεση “Ο Ελληνικός Στρατός κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-1913″ που αποτέλεσε την επίσημη εξιστόρηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων των πολέμων αυτών.[iii]

Το 1935 αποστρατεύθηκε με την απονομή του βαθμού του αντιστρατήγου. Απεβίωσε στα Φιλιατρά το 1972 σε ηλικία 97 ετών.

 

Κλεάνθης

 

 

 

Σημειώσεις

[i]Στρατιωτική Σχολή Υπαξιωματικών (Σ.Σ.Υ., γνωστή και ως “Σχολείο Υπαξιωματικών”): Το δεύτερο μετά τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων παραγωγικό σχολείο μόνιμων αξιωματικών του στρατού. Οι μαθητές του, υπαξιωματικοί (Επιλοχίες και Λοχίες) υποχρεωτικά, γίνονταν δεκτοί σ’ αυτό υστέρα από πολλαπλές και δύσκολες εξετάσεις και μετά από τριετή δωρεάν φοίτηση προβιβάζονταν στο βαθμό του Ανθυπολοχαγού στο Πεζικό, Ιππικό, Οικονομικό και αργότερα στη Χωροφυλακή. Η πρώτη περίοδος λειτουργίας του ήταν από το 1882 μέχρι το 1914. Δεν πρέπει να συγχέεται με τη μετέπειτα Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών που μέχρι σήμερα αποδίδει υπαξιωματικούς στον ΕΣ.

[ii] Οι Επιθεωρητές ήταν σύμβουλοι του Υπουργού Στρατιωτικών για το Όπλο–Σώμα τους και μετείχαν στο Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο αν και δεν ήταν αντιστράτηγοι.

[iii] Για την ιστορία, φαίνεται ότι υπήρξε και δεύτερη έκδοση της Έκθεσης αυτής συνταχθείσα το 1939, η οποία υπήρξε “πολιτικά ορθότερη” για τα μέτρα της εποχής ως προς τις διατυπώσεις της.

 

(Το κείμενο αυτό αναρτήθηκε αρχικά στο Βιογραφίες στην Μικρασιατική Εκστρατεία: Τα Πρόσωπα όπου μπορεί κανείς να προσθέσει σχετικά σχόλια).