Βαρύ Οβιδοβόλο Armstrong 152 χλστ. ("6 δακτύλων"), Υπόδειγμα 1895

mail Home Page

Μικρασιατική Εκστρατεία 1919-1922



 

Βασικά Χαρακτηριστικά

Πρόκειται για βαρύ "τοπομαχικό" και "βραδυβόλο" οβιδοβόλο με ραβδωτή κάνη, με σύστημα οπισθοδρόμησης που αποτελούσε συνδυασμό υδροπνευματικού συστήματος με επανατακτικά ελατήρια και με κοχλιωτό κλείστρο. Ο όρος "τοπομαχικό" εννοεί ότι η ευκινησία του πυροβόλου ήταν περιορισμένη, καθώς το πυροβόλο είχε σχεδιαστεί για στατική χρήση. Έτσι, για την τάξη του προβλεπόταν τοποθέτησή του επί ειδικής κλίνης. Στην πράξη, όπως δείχνουν οι φωτογραφίες, χρησικμοποιούνταν μόνον τάκοι για την ανάσχεση της οπισθοδρόμησης. Ο όρος "βραδυβόλο" αναφέρεται στο γεγονός ότι λόγω ανεπαρκούς επανατακτικού μηχανισμού, το πυροβόλο χρειαζόταν ανάταξη μετά από κάθε βολή, γεγονός που του επέτρεπε πολύ αργό ρυθμό βολής (πρακτικά μία βολή ανά λεπτό).

Επί πλέον των ανωτέρω, το οβιδοβόλο είχε και ένα επιπλέον μειονέκτημα: ενώ ως κατηγορία πυροβόλων, τα οβιδοβόλα θυσίαζαν μήκος κάνης (και άρα βεληνεκές) προκειμένου να επιτύχουν μεγάλη ανύψωση (και άρα δυνατότητα βολής πίσω από προκαλύπτοντες όγκους), το συγκεκριμένο οβιδοβόλο είχε μικρή γωνία ανύψωσης όταν φερόταν στον κιλλίβαντα (+35ο), κι αυτό γιατί ο αρχικός σχεδιασμός του προέβλεπε την αφαίρεσή του από τον κιλλίβαντα και την τάξη του επί ειδικής κλίνης προκειμένου να εκτελέσει βολές. Στην περίπτωση αυτή, η ανύψωση της κάνης έφτανε τις +70ο, όμως η διάταξη αυτή είχε αποδειχθεί επιχειρησιακά προβληματική και δε χρησιμοποιήθηκε ποτέ κατά τον 20 αιώνα. Έτσι, το οβιδοβόλο δεν είχε τα πλεονεκτήματα της μακράς κάνης, χωρίς όμως να έχει και τα πλεονεκτήματα της βραχείας κάνης.

Το πυροβόλο μπορούσε να βάλει τόσο εκρηκτικά όσο και βολιδοφόρα βλήματα μεγάλης ισχύος. Τα δύο βασικά βλήματα ήταν το "βαρύ" εκρηκτικό (120 λιβρών, δηλ. 53,75 χλγρ.) με μέγιστο βεληνεκές τα 4.755 μ. και τα "ελαφρά" (100 λιβρών, δηλ. 45,36 χλγρ., τόσο εκρηκτικά όσο και βολιδοφόρα), με αναφερόμενο μέγιστο βεληνεκές τα 6.400 μ. Για τους δύο τελευταίους τύπους δε δίνεται διαφορετικό βεληνεκές, παρ' όλο που είναι απίθανο να ήταν βαλλιστικά πανομοιότυποι, αν και προφανώς δε διέφεραν κατά πολύ. Ως μέγιστο βεληνεκές κατά την Μικρασιατική Εκστρατεία αναφέρονται τα 5.500 μ.

Ιστορικό

Το πυροβόλο Άρμστρονγκ των "έξι δακτυλίων" (δηλαδή έξι ιντσών, ή 152 χλστ) αποτελούσε εξοπλισμό του Βρετανικού Στρατού του τέλους του 19ου, θεωρούμενος ήδη πριν από την έναρξη του Α' ΠΠ ξεπερασμένος. Είχε χρησιμοποιηθεί από τους Βρετανούς κατά τον 2ο Πόλεμο των Μπόερς, όπου είχαν καταδειχθεί τα μεγάλα προβλήματά του και η ακαταλληλότητά του για τις επιχειρήσεις της εποχής. Κατά τη διάρκεια του Α' ΠΠ το πυροβόλο, που είχε παραχθεί σε 120 μονάδες, χρησιμοποιήθηκε από τον Βρετανικό Στρατό κυρίως εκτός Δυτικής Ευρώπης – χαρακτηριστική είναι η παρουσία του στην επιχείρησης της Καλλιπόλεως. Στον Βρετανικό Στρατό αντικαταστάθηκαν μεσούντος του Α' ΠΠ.

Στην Ελλάδα παραδόθηκαν 40 πυροβόλα από τον Βρετανικό Στρατό κατά τα τέλη του 1917, προκειμένου να ενισχυθεί με βαρύ πυροβολικό το Σώμα Στρατού Εθνικής Αμύνης. Με τα πυροβόλα αυτά δημιουργήθηκε το Σύνταγμα Οβιδοβόλων, των 36 σωλήνων. Το Σύνταγμα αυτό έδρασε και κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας ως Πυροβολικό Στρατιάς – μαζί με τα Ντε Μπανζ. Λόγω της μικρής τακτικής χρησιμότητας των πυροβόλων αυτών, οι πυροβολαρχίες των Άρμστρογκ είχαν τον άτυπο χαρακτηρισμό "κουφές" κατά τη διάρκεια της Εκστρατείας.

 

Φωτογραφίες

Εικόνα 1: Σχηματική Παράσταση του Πυροβόλου

 

Εικόνα 2: Πυροβολαρχία ταγμένη στο Εσκί Σεχίρ, Απρίλιος του 1922

 

Εικόνα 3: Στοιχείο πυροβολαρχίας που έχει αποσπαστεί στην Ανεξάρτητη Μεραρχία, κατά τη διαδικασία βολής. Εδώ η γέμιση του πυροβόλου

 

Εικόνα 4: Το παραπάνω πυροβόλο κατά τη σκόπευση. Διακρίνονται δύο άντρες με γεμίσματα στα χέρια

 

Εικόνα 5: Το παραπάνω στοιχείο κατά την πυροδότηση

 

Εικόνα 6: Σκόπευση του στοιχείου, πιθανότατα για εκπαιδευτικούς σκοπούς, μιας κι εμφανώς δεν εκτελείται βολή.

 

Εικόνα 7: Οβιδοβόλο Άρμστρογκ στη Μικρά Ασία, σε χιονισμένο τοπίο.

 

Εικόνα 8: Ομοχειρία πυροβόλου Άρμστρογκ σε δράση

 

Εικόνα 9: Πυροβόλο του τύπου στο Πολεμικό Μουσείο της Αθήνας

 

(Σημείωση: Το παρόν κείμενο δημοσιεύτηκε αρχικά στη διεύθυνση Μικρασιατική Εκστρατεία: Ελληνικά Μέσα και Βαρέα Πυροβόλα, όπου και μπορούν να γίνουν σχετικά σχόλια.)