Βαρύ Τοπομαχικό Πυροβόλο De Bange 120 χλστ. "Μακρό", Υπόδειγμα 1878

mail Home Page

Μικρασιατική Εκστρατεία 1919-1922



 

Βασικά Χαρακτηριστικά

Πρόκειται για βαρύ "τοπομαχικό" και "βραδυβόλο" πυροβόλο με ραβδωτή κάνη, χωρίς σύστημα οπισθοδρόμησης και κοχλιωτό κλείστρο τύπου "Ντε Μπανζ". Ο όρος "τοπομαχικό" εννοεί ότι η ευκινησία του πυροβόλου ήταν πολύ περιορισμένη, καθώς για τη μετακίνησή του απαιτούνταν η λύση του και η πρόσδεσή του σε ειδική διάταξη που του προσέθετε δύο ακόμη τροχούς και επέτρεπε την έλξη του – ένα σύστημα σχεδόν "ναπολεόντειας" τεχνολογία (και εμφάνισης). Ο όρος "βραδυβόλο" αναφέρεται στο γεγονός ότι λόγω έλλειψης επανατακτικού μηχανισμού, το πυροβόλο χρειαζόταν ανάταξη μετά από κάθε βολή, γεγονός που του επέτρεπε πολύ αργό ρυθμό βολής (πρακτικά μία βολή ανά λεπτό).

Αν και το πυροβόλο δε διέθετε το ίδιο επανατακτικό μηχανισμό, χρησιμοποιούσε ωστόσο δύο διατάξεις οι οποίες του παρείχαν κάποια επαναφορά. Η μία διάταξη ήταν μια ειδική ξύλινη κλίνη η οποία πακτωνόταν στο έδαφος. Μια υδραυλική διάταξη οπισθοδρόμησης συνέδεε τον κιλλίβαντα με την κλίνη (βλ. εικ. 4).  Ο μηχανισμός αυτός, σε συνδυασμό με τάκους πίσω από τους τροχούς, επανέφερε το πυροβόλο στην αρχική του θέση (αντί, απλώς, την κάνη, όπως στα πυροβόλα με σύστημα οπισθοδρόμησης), τουλάχιστον κατά προσέγγιση. Το πρόβλημα με τη διάταξη της κλίνης ήταν πως λόγω βάρους ήταν δύσκολη στη μεταφορά ενώ απαιτούσε μεγάλο χρόνο τάξης (5-6 ώρες κατά τη διεθνή βιβλιογραφία, πάνω από 10 ώρες σύμφωνα με τη ΔΙΣ). Εναλλακτικά χρησιμοποιούνταν διάταξη που βασιζόταν στην τοποθέτηση "ερπυστριών" ("ceintures de roues" ή "ζώνες τροχών" στον γαλλικό στρατό) στους δύο τροχούς του πυροβόλου, πάλι σε συνδυασμό με τάκους πίσω από τους τροχούς, διάταξη που εκτός από κάποια επαναφορά, εξασφάλιζε και βελτίωση της ευκινησίας σε μικρές αποστάσεις (βλ. εικ. 5).

Το πυροβόλο συρόταν είτε από έξι κτήνη ζεύξεως (στη Στρατιά Μικράς Ασίας ήταν συχνά βόδια) είτε από φορτηγό αυτοκίνητο.

Το πυροβόλο μπορούσε να βάλει τόσο εκρηκτικά όσο και βολιδοφόρα βλήματα μεγάλης ισχύος, βάρους, ανάλογα με τον τύπο, μεταξύ 18,3 και 20,35 χλγρ. σε απόσταση περίπου εννέα (9) χλμ., με μέγιστο βεληνεκές κατά την Μικρασιατική Εκστρατεία τα δέκα (10) χλμ. Τα βαλλιστικά χαρακτηριστικά του όπλου ήταν εξαιρετικά.

Ιστορικό

Το πυροβόλο Ντε Μπανζ των 120 χλστ. αποτέλεσε μέρος την πρώτη γενιάς γαλλικών πυροβόλων μετά τον γαλλογερμανικό πόλεμο του 1870, και μέρος της πρώτης γενιάς οπισθογεμών πυροβόλων που επετύγχαναν πλήρη σφράγιση του ουραίου κατά τη βολή, χάρις στο κλείστρο σχεδίασης του γάλλου συνταγματάρχη του πυροβολικού Καρόλου Ντε Μπανζ.

Παρά την ηλικία τους και τα εμφανή μειονεκτήματά τους, δηλαδή την έλλειψη ευκινησίας, τον μικρό ρυθμό βολής και τον μεγάλο χρόνο τάξεως, αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και ο γαλλικός στρατός τα χρησιμοποίησε εκτενώς κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, και μόνον το 1917 αποσύρθηκαν από την ενεργό δράση, αφού είχε καταστεί πλέον δυνατή η αντικατάστασή τους με άλλα νεώτερα. Ο λόγος της μακράς υπηρεσίας τους στον γαλλικό στρατό οφείλεται λιγότερο στα πολύ καλά βαλλιστικά χαρακτηριστικά τους και περισσότερο στις αντιλήψεις του γαλλικού στρατού σχετικά με το βαρύ πυροβολικό, αντιλήψεις που φαίνεται να επηρέασαν και την ελληνική στρατιωτική σκέψη της εποχής. (Περισσότερα σχετικά με το θέμα σε ειδική ανάρτηση σχετικά με το Πυροβολικό στη Μικρασιατική Εκστρατεία).

Αξίζει να σημειωθεί ότι παρά την αναφορά της ΔΙΣ στο σύστημα ανατάξεως με τη χρήση της ειδικής κλίνης (που απαιτούσε σχεδόν δέκα ώρες για την τάξη του πυροβόλου), σχεδόν το σύνολο των φωτογραφιών από τη Μικρασιατική Εκστρατεία δείχνουν τη χρήση του συστήματος "επανάταξης"  με ερπύστριες και τάκους.

Κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία εξόπλισε το Σύνταγμα Πυροβολικού της Στρατιάς Μικράς Ασίας.

 

Φωτογραφίες

Εικόνα 1: Η πίσω και δεξιά όψη του πυροβόλου σε σχέδιο

 

Εικόνα 2: Πλάγια όψη του πυροβόλου

 

Εικόνα 3: Η διάταξη μεταφοράς του πυροβόλου. Το πυροβόλο έχει προσαρμοστεί σε έναν ακόμη δίτροχο άξονα, ενώ έχει «χαμηλώσει» επί της ακτηρίδας προκειμένου να μεταφέρεται πιο εύκολα.

 

Εικόνα 4: Η διάταξη κλίνης για την επαναφορά του πυροβόλου.

Διακρίνεται ο μηχανισμός που συνδέει ελαστικά την ακτηρίδα

με σταθερό σημείο της κλίνης, καθώς και ο μεταλλικός οδηγός

στον οποίον είναι στερεωμένη η άκρη της ακτηρίδας

 

Εικόνα 5: Ο δεύτερος μηχανισμός επαναφοράς του πυροβόλου, οι «ζώνες των τροχών» (ceintures de roues), σε συνδυασμό με σφήνες βαρύ μεταλλικό οδηγό για την ακτηρίδα.

 

Εικόνα 6: Πυροβόλο De Bange σε βολή, κάπου στη Μικρά Ασία. Διακρίνεται το σύστημα επανάταξης με «ερπύστριες».

 

Εικόνα 17: Πυροβόλο De Bange σε προετοιμασμένο πυροβολείο

 

Εικόνα 8: Πυροβολαρχία De Bange ταγμένη για βολή προ του Ντεπέρ, τον Οκτώβριο του 1921

 

Εικόνα 9: Πυροβόλο De Bange τη στιγμή της πυροδότησης

 

Εικόνα 10: Πυροβόλο De Bange ταγμένο εντός του χωριού Αικεντζή βάλει κατά του Ακτσάλ Νταγ

 

Εικόνα 11: Πυροβολαρχία Ντε Μπανζ κατά την εκτέλεση βολής

 

Εικόνα 12: Πυροβολαρχία συρόμενη από φορτηγά αυτοκίνητα προωθείται προς Κιουτάχεια

 

Εικόνα 13: Πυροβολαρχία ρυμουλκούμενη από φορτηγά αυτοκίνητα, στο Εσκί Σεχίρ, το 1921

 

Εικόνα 14: Πυροβόλο Ντε Μπανζ, βοήλατο

 

Εικόνα 15: Πυροβολαρχία Ντε Μπανζ σε στάση

 

 

(Σημείωση: Το παρόν κείμενο δημοσιεύτηκε αρχικά στη διεύθυνση Μικρασιατική Εκστρατεία: Ελληνικά Μέσα και Βαρέα Πυροβόλα, όπου και μπορούν να γίνουν σχετικά σχόλια.)