Ορειβατικό πυροβόλο Schneider 75 χλστ., Υπόδειγμα 1911

mail Home Page

Μικρασιατική Εκστρατεία 1919-1922



 

Βασικά Χαρακτηριστικά

Ορεινό ταχυβόλο των αρχών του 20ου αιώνα, γαλλικής κατασκευής με ραβδωτή κάνη, υδροπνευματικό σύστημα οπισθοδρόμησης και κλείστρο έμφραξης. Το πυροβόλο ήταν παραλλαγή του ελληνικής σχεδίασης πυροβόλου Σνάιντερ-Δαγκλής, παρ' όλο που δεν αναφερόταν ως τέτοιο, μιας και μόνον τα πυροβόλα των ελληνικών παραγγελιών έφεραν ρητώς αυτόν τον τίτλο (αν και ο Παναγιώτης Δαγκλής εισέπραττε δικαιώματα για όλα τα παραγόμενα πυροβόλα). Το σύνολο, άλλωστε των ορειβατικών πυροβόλων της εταιρείας Σνάιντερ κατά τις αρχές του 20ού αιώνα ήταν παραλλαγές του Σνάιντερ-Δαγκλής. Έβαλε ολομερείς φύσιγγες, που έχουν ως χαρακτηριστικό τη μικρή ελαστικότητα των πυρών και την μεγαλύτερη φθορά της κάνης. Τα εκρηκτικά βλήματα του πυροβόλου ήταν βάρους 6,1 χλγρ. και μικρής ρηκτικής ικανότητας, ενώ και τα βολιδοφόρα ήταν του ιδίου βάρους. Το πυροβόλο ήταν λυόμενο και μεταφερόταν από πέντε (5) κτήνη (ημιόνους). Λόγω της εντατικής χρήσης που είχαν υποστεί κατά τους Βαλκανικούς πολέμους και τον Α΄ΠΠ, κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία τα τουρκικά πυροβόλα δεν πρέπει να επιτύγχαναν το θεωρητικό μέγιστο βεληνεκές των 5.900 μ. (με τα εκρηκτικά βλήματα), αλλά πρέπει να έβαλαν μέχρι τα 4.500 μ. – αν μάλιστα ληφθεί υπ΄όψιν η ακόμη εντατικότερη χρήση του πυροβόλου από τους τούρκους, το βεληνεκές θα πρέπει να ήταν ακόμη μικρότερο. Το πυροβόλο είχε ιδιαίτερα μικρό χρόνο αρμολόγησης (1,5 λεπτό από εκπαιδευμένο πλήρωμα), ιδιαίτερα εξ αιτίας του ιδιόρρυθμου αλλά επιτυχούς σχεδιασμού που επέτρεπε στην κάνη να εισάγεται μέσα σε κυλινδρική θήκη η οποία επίσης έφερε σταθερά και το σύστημα του κλείστρου.

Ιστορικό

Το τουρκικό ορειβατικό πυροβόλο Schneider των 75 χλστ. ήταν μια παραλλαγή του ελληνικής σχεδίασης πυροβόλου Δαγκλής. Επισημαίνεται ότι το βασικό σχεδιαστικό χαρακτηριστικό του πυροβόλου, δηλαδή η κυλινδρική θήκη που φερόταν σταθερά επί του συστήματος του κλείστρου και στην οποία εισαγόταν η κάνη, ήταν επινόησης του αξιωματικού του Μηχανικού Πέτρου Λυκούδη.

Ο Οθωμανικός στρατός το προμηθεύτηκε από τη γαλλική εταιρεία Σνάιντερ αμέσως πριν από τους Βαλκανικούς Πολέμους σε 108 αντίτυπα Σε διαγωνισμό που διεξήχθη το 1911 με εξαντλητικές δοκιμές, το πυροβόλο Σνάιντερ-Δαγκλής επικράτησε χαρακτηριστικά έναντι όλων των υπολοίπων ανταγωνιστών, αποδεικνύοντας την ανωτερότητά του. Από το σύνολο της αρχικής προμήθειας ένας αριθμός απωλέσθη κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους. Τόσο εξ αιτίας του μεγάλου αριθμού που αποκτήθηκε όσο κι εξ αιτίας των διαθέσιμων φωτογραφιών, ο τύπος αυτός, σε συνδυασμό με το ορειβατικό Σκόντα, θα πρέπει να αποτέλεσε τον κορμό του κεμαλικού μεραρχιακού πυροβολικού κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία.

Είναι αξιοσημείωτο ότι το πυροβόλο εμφανίζεται σε φωτογραφίες με δύο ελαφρώς διαφορετικές παραλλαγές του χαρακτηριστικού ασπιδίου του. Η διαφοροποίηση αυτή είναι δυνατόν να οφείλεται σε δύο διαφορετικές παραλλαγές του τύπου, αυτή της τουρκικής και αυτή της ρωσικής παραγγελίας. Η πιθανότητα να υπήρχαν ρωσικά "Δαγκλής" σε υπηρεσία δεν είναι τελείως απίθανή, καθώς, σύμφωνα με τις πηγές, οι σοβιετικοί μεταβίβασαν στους κεμαλικούς 54 πυροβόλα και 130.000 βλήματα πυροβολικού. Οι αριθμοί αυτοί, σε συνδυασμό με τον μεγάλο αριθμό πυροβόλων "Δαγκλής" που είχαν παραχθεί στη Ρωσία (Υπόδειγμα Schneider-Putilov) καθιστούν δυνατή ακόμη και την πιθανότητα χρήσης ρωσικών ομοιοτύπων πυροβόλων, στο ελαφρώς διαφορετικό, όμως, διαμέτρημα των 76,2 χλστ. Άλλες πιθανές πηγές του ρωσικού ομοιοτύπου θα μπορούσαν να είναι τουρκικά λάφυρα από τις εκτενείς επιχειρήσεις στον Καύκασο ή μεταβιβασμένα γερμανικά λάφυρα του Α' ΠΠ, αν και καμία ρητή αναφορά δεν υπάρχει σε κάτι τέτοιο.

 

Φωτογραφίες

Εικόνα 1: Σχηματική αναπαράσταση του ομοιότυπου ρωσικού πυροβόλου Schneider-Putilov

 

Εικόνα 2: Εργοστασιακή φωτογραφία του τουρκικού υποδείγματος

 

Εικόνα 3: Πυροβολαρχία τουρκικών Schneider της αρχικής, οθωμανικής παραγγελίας.

 

Εικόνα 4: Κεμαλική πυροβολαρχία Schneider κατά τις επιχειρήσεις του Μαρτίου 1921

 

Εικόνα 5: Τουρκικά πυροβόλα του τύπου, λάφυρα του Ελληνικού Στρατού.

 

Εικόνα 6: Πυροβόλα Σνάιντερ, λάφυρα των επιχειρήσεων του Μαρτίου 1921

 

Εικόνα 7: Φωγογραφία λαφύρων Σνάιντερ με τα εφόλκαιά τους.

 

Εικόνα 8: Πυροβολαρχία προωθείται προς το μέτωπο της μάχης του Σαγγαρίου, τον Αύγουστο του 1921.

 

Εικόνα 9: Τούρκοι πυροβολητές ποζάρουν σε ορειβατικό πυροβόλο Σνάιντερ λίγο πριν από

τη μεγάλη επίθεση στο Αφιόν, τον Αύγουστο του '22