Skoda 105 χλστ., Υπόδειγμα 1916(Τ)

mail Home Page

Μικρασιατική Εκστρατεία 1919-1922



 

 

 

Βασικά Χαρακτηριστικά

Πρόκειται για ορειβατικό οβιδοβόλο με ραβδωτή κάνη, υδροπνευματικό σύστημα οπισθοδρόμησης και κλείστρο σφηνώσεως. Το πυροβόλο ήταν λυόμενο και λυόταν σε τρεις φόρτους, καθένας εκ των οποίων προσαρμόζονταν σε άξονα δύο τροχών που συρόταν από ζεύγος ίππων. Ο κιλλίβας μετατρεπόταν ο ίδιος σε αμαξίδιο, και αυτό επιτυγχανόταν με την εφαρμογή ενός άξονα κυλίσεως στους γυγγλίμους που διακρίνονται στο κάτω μέρος του κιλλίβαντος. Το ένα από τα σχηματιζόμενα αμαξίδια είχε βάρος 670 χλγρ. και τα δύο από 750 χλγρ. Το πυροβόλο συρόταν, όμως, και ενιαίο, από 6 ίππους. Ο κιλλίβας ήταν μονοσκελής με διχάλωση που επέτρεπε πολύ μεγάλη ανύψωση, έως 70ο. Το πυροβόλο διέθετε εξαιρετική ευκινησία, μικρή διασπορά, ενώ η μεγάλη γωνία ανυψώσεως του έδινε καμπύλη τροχιά και δυνατότητα βολής πίσω από προκαλύπτοντες όγκους.

Ιστορικό

Το οβιδοβόλο αυτό αποτέλεσε εξέλιξη και ορειβατική παραλλαγή του βασικού μέσου οβιδοβόλου του Αυστροουγγρικού Στρατού κατά τον Α' ΠΠ, του πεδινού οβιδοβόλου Μ.14 (Υπόδειγμα 1914), διαμετρήματος 100 χλστ. Η εξέλιξη αποσκοπούσε στο να κάνει το πυροβόλο πιο ελαφρύ και να του προσδώσει μεγαλύτερη γωνία ανυψώσεως που ήταν απαραίτητη στον ορεινό αγώνα. Τόσο το ορειβατικό όσο και το πεδινό πυροβόλο από το οποίο προέρχονταν, κατασκευάστηκαν (σε πιο περιορισμένους αριθμούς) και στο διαμέτρημα των 105 χλστ. (10,5 εκ. κατά την ορολογία της εποχής). Κατά τη διάρκεια του Α' ΠΠ, ένας αριθμός από σαράντα (40) πυροβόλα (ή, κατά μία άλλη εκτίμηση, εξήντα τέσσερα (64) πυροβόλα) παραχωρήθηκαν στον Οθωμανικό Στρατό, με την ονομασία Skoda Gebirgshaubitze Μ.16(T).

Ο μεγαλύτερος αριθμός από αυτά τα πυροβόλα επεβίωσε του πολέμου και μετά την Ανακωχή του Μούδρου ετέθη υπό τον έλεγχο των στρατευμάτων της Εγκάρδιας Συνεννόησης σε – μάλλον πλημμελώς – φυλασσόμενα στρατόπεδα της Μικράς Ασίας, και αφού είχαν αφαιρεθεί τα κλείστρα.

Με την κλιμάκωση των συγκρούσεων στην Μικρά Ασία, ο Ελληνικός Στρατός, όπως και οι κεμαλικές δυνάμεις, έθεσε υπό τον έλεγχό του έναν αριθμό από τα πυροβόλα αυτά από τις συμμαχικές αποθήκες Σμύρνης και Θράκης. H κατασκευή των κλείστρων επετεύχθη με σύντονη εργασία της Εφορείας Υλικού Πολέμου και κυρίως των οπλουργικών εργαστηρίων του Ναυστάθμου του Βασιλικού (τότε) Ναυτικού. Ο αριθμός των πυροβόλων αυτών ανήλθε σε είκοσι τέσσερα (24) που οργανώθηκαν σε 3 Μοίρες Ορειβατικού ΠΒ, των 2 Πυροβολαρχιών εκάστη. Κατά τις επιχειρήσεις του Ιουνίου - Ιουλίου η Α' Μοίρα συμπληρώθηκε έγκαιρα και έλαβε μέρος στις επιχειρήσεις, η Β' Μοίρα συγκροτήθηκε στην Αθήνα και έφθασε στο Τουμλού Μπουνάρ την 1/7/1921, η δε Γ' Μοίρα αποβιβάστηκε στα Μουδανιά στις 3/8/1921.

Δεδομένου ότι δεν έχει κατορθωθεί η εύρεση των ακριβών στοιχείων του Υποδείγματος M.16(T) διαμετρήματος 10,5 εκ. που χρησιμοποίησε η Τουρκία, παρατίθενται τα τεχνικά χαρακτηριστικά του ευρύτερα διαδεδομένου Υποδείγματος Μ.16.

 

Φωτογραφίες

Εικόνα 1: Πυροβόλο λυμένο στους τρεις φόρτους των

αντιστοίχων αμαξιδίων. Κατά τον υπομνηματισμό 

της φωτογραφίας, πρόκειται για την αρχική κατάληψη 

του λαφύρου*.

 

Εικόνα 2: Στοιχείο πυροβόλου κατά την προετοιμασία για βολή.

 

Εικόνα 3: Πυροβολαρχία ταγμένη

 

Εικόνα 4: Ομοχειρία πυροβόλου εκπαιδεύεται.

 

Εικόνα 5: Πυροβόλο Skoda ετοιμάζεται να εκτελέσει βολή.

 

Εικόνα 6: Ομοχειρία πυροβόλου «ποζάρει» για φωτογράφιση.

 

Εικόνα 7: Ολοκληρη η πυροβολαρχία, ταγμένη σε επετειακή περίσταση. Διακρίνεται το "Βασιλεύ Κωνσταντίνε ζήθι" .

 

Εικόνα 8: Στοιχείο κατά τη στιγμή της πυροδότησης

 

Εικόνα 9: Πυροβολαρχία Skoda ταγμένη για βολή

 

Εικόνα 10: Πυροβολαρχία εκτελεί βολή

 

Εικόνα 11: Πυροβολαρχία σε τάξη για βολή.

 

Εικόνα 12: Το πυροβόλο κατά τη φάση της αρμολόγησής του από τους φόρτους των τριών αμαξιδίων.

 

(Η ταυτοποίηση του πυροβόλου και η αναγνώριση της ασυνήθιστης διάταξης των τριών φόρτων οφείλονται στον φίλο Αχέροντα - με θερμές ευχαριστίες.)

 

(Σημείωση: Το παρόν κείμενο δημοσιεύτηκε αρχικά στη διεύθυνση Μικρασιατική Εκστρατεία: Ελληνικά Μέσα και Βαρέα Πυροβόλα, όπου και μπορούν να γίνουν σχετικά σχόλια.)