Βαρύ Πεδινό Οβιδοβόλο Skoda 15 εκ., Υπόδειγμα 1914/16

mail Home Page

Μικρασιατική Εκστρατεία 1919-1922



 

Βασικά Χαρακτηριστικά

Πρόκειται για βαρύ οβιδοβόλο με ραβδωτή κάνη, υδροπνευματικό σύστημα οπισθοδρόμησης και κλείστρο σφηνώσεως. Το πυροβόλο ήταν σύγχρονης τεχνολογίας για την εποχή της Μικρασιατικής Εκστρατείας, στιβαρό και με πολύ καλά βαλλιστικά χαρακτηριστικά.

Το πυροβόλο αναπτύχθηκε μόλις πριν την αρχή του Α' ΠΠ. Προκειμένου να βελτιωθούν οι επιδόσεις του, μεσούντος του Α' ΠΠ αναπτύχθηκε βελτιωμένη εκδοχή της αρχικής, η έκδοση M-14/16, με νέα κάννη και νέα πυρομαχικά, που επετύγχανε μεγαλύτερο βεληνεκές. Δεν είναι απολύτως σαφές ποια ακριβώς ήταν τα χαρακτηριστικά της απλής εκδόσεως Μ-14 και ποια αντιστοιχούν στη βελτιωμένη Μ-14/16 – σε κάθε περίπτωση, στον πίνακα αναγράφονται τα χαρακτηριστικά που εκτιμάται ότι αφορούν την έκδοση Μ-14/16.

Το βάρος του εκρηκτικού βλήματος που χρησιμοποιούσε η νέα έκδοση ήταν 42 χλγρ. Θεωρητικά τα παλαιά και τα νέα πυρομαχικά μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και από τις δύο εκδόσεις του πυροβόλου, όμως λόγω της συγχύσεως που προκαλούσαν οι διαφορετικοί πίνακες βολής, στην πράξη χρησιμοποιούνταν μόνον τα αντίστοιχα πυρομαχικά.

Για τη μεταφορά σε σημαντικές αποστάσεις, το πυροβόλο λυόταν σε δύο τμήματα που έλκονταν από έξι ίππους έκαστο.

Παρ΄όλο που ο τύπος αναφέρεται ως "Σκόντα των 15 εκ.", το πραγματικό διαμέτρημα ήταν 149,1 χλστ. και κατά την αυστροουγγρική συνήθεια στρογγυλοποιούνταν σε εκατοστά.

Ιστορικό

Το οβιδοβόλο M-14 της Skoda αποτέλεσε ένα από τα πιο σύγχρονα πυροβόλα του Αυστροουγγρικού στρατού, καθώς η παραγωγή του άρχισε λίγο πριν από την έκρηξη του Α' ΠΠ. Στον Αυστροουγγρικό στρατό χρησιμοποιήθηκε από τα συντάγματα πυροβολικού των σωμάτων στρατού.

Κατά τον Α' ΠΠ, τουλάχιστον δώδεκα πυροβόλα παραχωρήθηκαν από την Αυστροουγγαρία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία δώδεκα πυροβόλα (δηλαδή, είτε το σύνολό τους, είτε, πιθανότατα, ο μεγαλύτερος αριθμός τους) περιήλθαν στην ελληνική πλευρά από τις αποθήκες της Μαγνησίας. Όπως και για τα μικρότερου διαμετρήματος Σκόντα, επετεύχθη η κατασκευή κλείστρων προκειμένου να επιτευχθεί η χρήση τους από τον ΕΣ. Έτσι, τα πυροβόλα αυτά αποτελούσαν το πιο σύγχρονο βαρύ πυροβόλο που κατόρθωσε να διαθέτει η ελληνική πλευρά στη Μικρασιατική Εκστρατεία. Με μια επιλογή, όμως, που ήταν χαρακτηριστική ένδειξη των ελληνικών αποτυχιών στη Μικρασιατική Εκστρατεία, τα πυροβόλα δε χρησιμοποιήθηκαν καθόλου στη Μικρά Ασία αλλά αποδόθηκαν στην Στρατιά Θράκης προκειμένου να λάβουν μέρος στην επιχείρηση για την κατάληψη της Κωνσταντινουπόλεως.

Η ύπαρξη βαρέων πυροβόλων Σκόντα στην κεμαλική πλευρά αποτελεί ένα ερώτημα. Η αρχική πληροφορία για παράδοση δώδεκα πυροβόλων από τους Αυστροούγγρους στους Οθωμανούς κατά τη διάρκεια του Α' ΠΠ, καθώς και η κατοχή δώδεκα πυροβόλων από τον Ελληνικό Στρατό από τις αποθήκες της Μαγνησίας υποδηλώνει κατ΄αρχήν ότι δεν πρέπει να υπήρχαν τέτοια πυροβόλα στην τουρκική πλευρά κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Όμως τόσο η συνεχής αναφορά της ΔΙΣ σε "βαρέα Σκόντα" της τουρκικής πλευράς, όσο και η ύπαρξη ενός Σκόντα των 15 εκ. στο πολεμικό μουσείο της Κωνσταντινουπόλεως μπορεί να σημαίνουν ότι το πυροβόλο υπηρέτησε και στον κεμαλικό στρατό, και ότι ενδεχομένως η παραχώρηση του Α' ΠΠ αφορούσε μεγαλύτερο αριθμό.

 

Φωτογραφίες

Εικόνα 1: Σχηματική παράσταση του πυροβόλου - πλάγια όψη.

 

Εικόνα 2: Το πυροβόλο στο μουσείο στρατιωτικής ιστορίας της Βιέννης

 

Εικόνα 3: Το πυροβόλο σε υπηρεσία στον Αυστροουγγρικό στρατό κατά τον Α' ΠΠ.

 

Εικόνα 4: Πυροβόλο του τύπου, εν υπηρεσία σε αυστροουγγρική μονάδα πυροβολικού, ενώ διασχίζει την

νέα γέφυρα της Κωνσταντινούπολης, το 1916.

 

Εικόνα 5: Ο Εμβέρ επιθεωρεί στην Κωνσταντινούπολη μονάδα πυροβολικού του Αυστρο-ουγγρικού

στρατού που είχε αποσταλεί  στην Οθωμανική αυτοκρατορία για επιχειρήσεις. Από τα πυροβόλα των

μονάδων αυτών προήλθαν τα οθωμανικά, κι εν συνεχεία ελληνικά, Σκόντα των 15 εκ.

 

Εικόνα 6: Πυροβόλο Σκόντα των 15 εξ, εκτιθέμενο στο πολεμικό μουσείο της Κωνσταντινουπόλεως

 

Εικόνα 7: Το ίδιο πυροβόλο, σε διαφορετική φωτογραφία

 

Εικόνα 8: Κεμαλικό Σκόντα των 15 εκ., με τους Ευζώνους να επιδεικνύουν και ελαφρύ

οπλισμό, επίσης λάφυρα. Η κάνη του πυροβόλου λείπει, πιθανότατα ευρισκόμενηστο

βοηθητικό αμαξίδιο (Rohrwagen) που τη μετέφερε κατά τη λύση του πυροβόλου.

 

Εικόνα 9: Η μοναδική φωτογραφία του βαρέως Σκόντα εν υπηρεσία στον ΕΣ που κατέστη δυνατό να βρεθεί, προέρχεται από τον Ελληνο-ιταλικό Πόλεμο.

 

(Σημείωση: Το παρόν κείμενο δημοσιεύτηκε αρχικά στη διεύθυνση Μικρασιατική Εκστρατεία: Ελληνικά Μέσα και Βαρέα Πυροβόλα, όπου και μπορούν να γίνουν σχετικά σχόλια.)